Islamska zajednica

DŽEMAT PRAČA – PALE

Lokacija: Džemat Prača nalazi se na Općini Pale, smještena na jugoistoku Bosne i Hercegovine, obalama istoimene rijeke tj. Prače, u veoma plodnoj dolini, opasane planinama Jahorinom koja je visoka oko 1900m i Romanijom sa nadmorskom visinom oko1400m, te prelijepim Crnim vrhom, Klekom i Borovcom. Dakle, nalazi se na nadmorskoj visini od 639-1344m. Udaljena je od Goražda 42 km, a od glavnog grada Sarajeva 37 km, sa kojim je povezana asfaltnom saobraćajnicom. Veći dio Općine je reintegrisan Dejtonskim sporazumom.

 
Historijat: Ukupna površina Općine iznosi 130 km2 u kojoj je živjelo 3200 stanovnika, trenutno živi 1580 stanovnika u 325 domaćinstava u tri mjesne zajednice. Geografski položaj, plodno tlo, pogodna klima, šume bogate raznom divljači i šumskim plodovima davale su ljudima u davna vremena dobre uvjete za život, tako da se danas mogu naćin ostaci civilizacije iz Srednjeg vijeka. Na lokalitetima sela Komrani i Čemernice nalazi se veliki broj stećaka.U blizini Prače nalaze se ostaci drevnog grada Pavlovca kojim je vladala neobična vladarka Jerinja. Legenda kaže za ovu neobičnu vladarku da je vunom pregrađivala rijeku Praču da bi uživala u vožnji lađom, mlijeko sa brdskih predjela od seoskih domaćinstava dobivala je u drvenim koritima koja su bila povezana sa tvrđavom u obliku vodovoda.

Prača u doba turske vladavine zauzima značajno mjesto kao zanatsko-trgovački centar. Smještena na karavanskom putu koji je povezivao Dubrovnik sa Bliskim Istokom, Prača je tad bila mjesto hanova i konaka gdje su karavani svraćali na odmor i konačište te vršili nabavke za dalji put. U Prači se nalazi jedna od najstarijih džamija na prostorima Bosne Semiz Ali Pašina džamija koja datira iz 1546 godine koja je u potpunosti uništena tokom agresije na BiH. Pred džamijom se do 1943 godine nalazio šadrvan čiji ostaci pokazuju vještinu naših klesara iz 16. st. Džamija u svom prvobitnom obliku nije sačuvana osim munare. Veoma lijepa i elegantna munara i šerefe od kamenih ploča sa isklesanim arabeskama upućuje na to da je i džamija nekad bila impozantna građevina nestala u, nama nepoznatoj, katastrofi. Džamijska zgrada je kasnije obnovljena uz postojeću munaru, ali je vidljiv nesklad između ova dva objekta.Uz mahalsku džamiju nalazi se Semiz Ali –pašino turbe koje takođe datira iz 16.st. U turbetu je ukopan osnivač džamije, njegova žena i dijete. Prema narodnom vjerovanju to je Semiz Ali- paša sa svojom porodicom. Dokumenti pokazuju da je tu ukopan i Husein-paša. Turbe je građeno od pritesanog kamena šestougaone izvedbe.Turbe je visoko oko 7 metara, sa kupolom od 2,5 metara.Zidovi su debeli oko 80 cm.Do II svjetskog rata u njemu su bili drveni sarkofazi prekriveni čohom,međutim u Drugom svjetskom ratu turbe vidno je oštećeno,a u posljednjem ratu je ispucalo od detonacije pri miniranju dzamije koja se nalazi u neposrednoj blizini. U neposrednoj blizini turbeta nalazi se nekoliko spomenika sa natpisima iz 1591.godine. Tokom agresije na BiH 1992.g. džamija sa munarom je u potpunosti uništena,turbe i navedeni nadgrobni spomenici su vidljivo oštećeni. U periodu poslije agresije prostor džamije je očišćen, postavljena je nova ograda, izdvojen je materijal od kojeg je bila munara i obavljeni su osnovni radovi u cilju zaštite turbeta. Važno je još napomenuti da je u Prači do 1963.g. datirala još jedna džamija takozvana Djevojačka džamija, dobila ime jer je sa munare pomenute džamije pala djevojka iz džemata, munara džamije je prenesena u Ilovaču, a zgrada džamije je služila kao imamska kuća. U junu 2003. formiran je inicijativni odbor za izgradnju džamije u Prači i rekonstrukciju ostalih objekata u sklopu džamije.U postratnom periodu zbog ratnih razaranja i uništenog upotpunosti privrednog kapaciteta, infrastrukture kao i stambenog i stočnog fonda život prvo počinje da se javlja u susjednom mjestu Hrenovica. Nakon rekonstrukcije devastiranih stambenih objekata kod stanovnika se javlja potreba za izgradnjom vjerskog objekta, jedinog od Sarajeva do Goražda. Inicijativa i potreba za izgradnju džamije postojala je još od dalekih 70-tih, ali predratna vlast to nije dozvoljavala. Gradnja džamije počela je 1999. g. bez ijedne konvertibilne marke, ali za godinu dana uz pomoć priloga džematlija,nesebične podrške Općine i drugih dobronamjernika je otvorena.

Aktivnosti: Gradnjom džamije vjerski život je upotpunosti zaživio, vjersku pouku pohađa preko 120 djece iz obližnih razbacanih sela i do 20 km.Broj članova Islamske zajednice je blizu 300. Džamija je nedavno ograđena kovanom ogradom vrijednosti preko 70,000 km, u sklopu harema se nalazi Hajr česma podignuta šehidima odmah nakon rata. U sklopu ovog džemata se nalaze i povratnička mjesta koja su Dejtonom ostala u RS ;Bogovići,Careve vode, Podgrab,Radačići,Modrik……… Vakufske imovine na području ovog džemata ima preko 17 dunuma zemlje.
IMAM:  Hajrudin Čuprija